“ትግራይ ተኸቢባ እያ፤ ክንጭፍልቓ ኢና ዝብሉ ሰባት ነቲ ነባራዊ ሓቂ ምርዳእ ዘይኽእሉ እዮም፡፡” ተጋዳላይ ፀጋይ በርሀ

መቐለ 7 ታሕሳስ 2012 ዓ/ም( ትግራይ ቲቪ)

"ለካቲት 1968 ዓ/ም እየ ናብ ብረታዊ ቃልሲ ተፀንቢረ፡፡ ሽዑ ብዙሓት ተምሃሮ ኢና ናብቲ ቓልሲ ዝኸድና፡፡ ደሓር ብፃይ ስሑል መልእኽቲ ከሕልፈልና ናብቲ ተኣኪብናዮ ዝነበርና እግሪ ዳዕሮ መፂኡ፡፡ ምፅእ ምስበለ፤ ኣብቲ ቅድሜና ደው ኢሉ በኽዩ፡፡ ዋእ! እንታይ ደኣ ኮይኑ ዝበኪ? ኢልና፤ ተጨኒቕና፡፡ ንብዓቱ ሓቢሱ፣ ደቀይ፣ እንታይ መሲልኩም፡፡ ንስኹም ሎሚ ክትጋደሉ ኣይግበአኩምን ነይሩ፡፡ ንስኻትኩም ትምህርትኹም ክትምሃሩ ይግበአኩም ነይሩ፡፡ ግን ንሕና ኣቦታትኩም ኣቐዲምና ክንሰርሖ ዝግበአና ስራሕ ስለዘይሰራሕና ትግራይ ኣብ ፀገም ኣትያ፡፡ ተዋሪዳ፤ ፀገም መከራ ኣብ ትግራይ በዚሑ፡፡ ክትጋደሉ ከዓ ግድን ኮይንኩም፡፡ እሞ ሓደራ ዞም ደቀይ፤ እቲ ፀገም ናይ ትግራይ ኣባኹም የብቅዕ፡፡ እቲ ኣብ ትግራይ ዝኒሀ ፀገም ናብ ደቅኹም፣ ናብ ደቂ ደቅኹም ከይሓልፍ፡፡ ንስኹም መፍትሒ ኣቐምጥሉ ኢሉና፡፡ ከምቲ ዝበለና እቲ ናትና ወለዶ ዓለም ዝተዛረበሉ ቅያ ሰሪሑ ንትግራይ ሓራ ኣውፂእዋ እዩ፡፡

ናይዚ ሕዚ ወለዶ እውን ተመሳሳሊ ዕማም እዩ ዝፍፅም ዘሎ፡፡ ብዝኾነ ኣነ ነቲ ተፈጢሩ ዘሎ ኩነታት ኣይፀላእኽዎን፡፡ ተፈጥሮና እዩ ይመስለኒ ኩሉ ጊዜ ኣብ ፀገም ኢና ሓይልና እንወፅእ፡፡ እስራእላውያን ካብ ፀገም እዮም ነቲ ሕዚ ዘለዎም ዓቕሚ ፈጢሮሞ፡፡ ብምዃኑ እውን እቲ ተፈጢሩ ዘሎ ነገር ንኣና ከም ፅቡቕ ኣጋጣሚ እየ ዝምልከቶ፡፡ ናብ ናይ ባዕልና ዝበለፀ ረብሓ ክነውዕሎ ኢና፡፡

ትግራይ ከዓ ከምቲ ገለ ገለ ሰባት ዝመስሎን ዝብልዎን ኣይተኸበበትን፡፡ ኣብ ኤርትራ ምስ ሻዕበያ ፀገም ክህልወና ይኽእል እዩ፡፡ ብህዝቢ ኤርትራ ግን ኣይተኸበብናን፡፡ ህዝቢ ኤርትራ ሓውና እዩ፡፡ ኣብ ኣምሓራ ዝነበሩን ዘለዉን መራሕቲ ኣብ ቅድሜኻ ኣዛብእ ኣለዉ እሞ ጠበንጃ ግዛእ ኢሎም ነቲ ገባር ጠበንጃ ኣግዚኦሞ፤ ደሓር እቲ ህዝቢ እናረአየ እንተኸደስ ለካ ኣዘብእ ምስባዕሉ እዮም ዘለዉ፡፡ ሕዚ ኣዛብእ ንስኻትኩ ኢኹም ይብሎም ኣሎ፡፡ ምስ ህዝቢ ኣምሓራ ፀገም የብልናን ማለተይ እዩ፡፡

እቶም ሕዚ ነቲ ሕገ መንግስቲ ከፍርሱ ዝጓየዩ ዘለዉ ብልፅግና ዝብሃሉ፣ ኤዜማ ዝብሃሉ ጉጅለታት ገጢምዎም ዘሎ ፀገም ንርአ፡፡ ንሳቶም ነቲ ሕገ መንግስቲ ከፍርሱ፣ መሰል ዓርሰ ውሳነ፣ መሰል ዓርሰ ምምሕዳር ብሄር ብሄረሰባት ክምንጥሉ ዝደልዩ ሓይልታት እዮም፡፡ ግን ህዝቢ ኢትዮጵያ እቲ ስርዓት ክፈርስ ስለዘይፈቅድ ንሕና ጠበቓ እቲ ሕገ መንግስቲ ኢና፣ ፌደራሊስት ሓይልታት ኢና እናበሉ ከተዓሻሽዉ ይፍትኑ ኣለዉ፡፡ ዋላ ነቲ ንምትዕሽሻው ዘውፅእዎ ዘለዉ ድኻምሲ ፈትዮም ኣየኮኑን፡፡በቲ ህዝቢ ተፀጊሞም ከምዘለዉ ኢና እንዕዘብ፡፡ ስለዚ ምስ ህዝቢ ኢትዮጵያ እውን ፀገም የብልናን፤ መቓልስትና፣ ወገና እዩ፡፡ ነቲ ናትና ቃልሲ እዩ ዝድግፍ ማለት እዩ፡፡ እዚ እንታይ ማለት እዩ እቲ ንፀላእትና ስዒርና ኣብ ኢትዮጵያ ዝተኸልናዮ ስርዓት ዋሕስና እዩ፡፡

እቲ ኣብ ኢትዮጵያ ዝሰራሕናዮ ፅቡቕ ነገር ኣየናስሐንን፡፡ እንኳዕ ከምኡ ገበርና፤ ሳለ ከምኡ ዝገበርና ኢና ሕዚ ነቶም ነቲ ሕገ መንግስቲ ከፍርሱ ዝጓየዩ ዘለዉ ሓይልታት ሓኒቖም ሒዞምዎም ዘለዉ፡፡ መቓልስቲ ኣለውና፡፡ እቲ ቀንዲ ነገር ግን ኣብ ትግራይ ዝተፈጠረ ዓቕምን ዓርሰ እምነትን ኣሎ፡፡ እቲ ኣብ ትግራይ ተፈጢሩ ዘሎ ትዕግስቲ ስቕ ኢሉ ካብ ባዶ ዝመፀ ኣይኮነን፡፡ እቲ ትዕግስቲ ናይ ዓቕሚ ውፅኢት እዩ፡፡

ኣዝዮም ዘናስሑኒ ኣብ ትግራይ ክንሰርሖም እናተገበአና ዘይሰራሕናዮም ስራሕቲ ኣለዉ፡፡ ሕርሻ ትግራይ ክዝምን፣ ምህርትና ክበዝሕ፣ ኢንዳስትሪ ትግራይ ክዓቢ ብዙሕ ምስራሕ ምኸኣልና ነይርና፡፡ ኣብ ትምህርቲ ቅድም ኢልና ዝጀመርናዮ ፅቡቓት ስራሕቲ ነይሮም፡፡ ነዚ ኣጠናኺርና ምቕፃል ምኸኣልና ነይርና፡፡ ከምኡ ኣይገበርናን፡፡ ፅቡቕ ንጅምር እሞ፣ ዕንክሊል ንብል፡፡ እዚ የናሰሐኒ እዩ፡፡ እዚ ኮይኑ እውን ግን ኣብ ትግራይ ዘመዝግብናዮም ዓወታት ድማ አናኢስካ ዝርአዩ ኣይኮኑን፡፡

ስቕ ኢልና እቲ ኣብ ገጠር ኣብ ከተማ፣ ኣብ መንገዲ፣ ጥዕና፣ ትምህርቲ፣ ከተማነት ወዘተ እንብሎ ንግደፎ እሞ ኣብ ሞራል ህዝቢ ትግራይ ዝፈጠርናዮ ዓወት ግን ንውድድር ዘይቐርብ እዩ፡፡ እቲ ተምሃሮ እንተለና፣ ደሓር እውን ናብቲ ቃልሲ ምስ ወፃእና ክሳብ ደሓር እውን ኣብ ህዝቢ ትግራይ ዝነበረ ድኽነት እኮ ንምግላፁ ዝኸብድ እዩ፡፡ ኣብቲ ምግዳል ክፍሊ ህዝቢ ኮይነ ኣብ ብዙሕ ከባቢታት ትግራይ ይዘውር ስለዝነበርኩ፣ እቲ ህዝቢ ሕዳር እዩ ናብ ስደት ዝኸይድ ዝነበረ፡፡ ህፃውንቲ ክዳን ኣይኽደኑን፤ ጥርሖም ኢና እንረኽቦም ዝነበርና፡፡

ሓደ እዋን ዝገጠመና ክነግረካ፤ ናብቲ ቃልሲ ምስከድና ኣብ መንገዲ እናኸድና ይጠምየና እሞ ሳግላ ረጊፉ ንረክብ እሞ ኣሪና ንበልዕ፡፡ ውድብ ቀፂዓትና፡፡ ምኽንያቱ ናይቲ ህዝቢ ቀለብ እዩ፡፡ ኩዕምቲ እናኣረየ ይበልዕ ነይሩ፡፡ ስለዚ በዚ መዳይ እንተዓቂናዮ ኣብ ትግራይ ዘመዝገብናዮ ዓወት ቀሊል ኣይኮነን፡፡ እቲ ቐንዲ ግን ኣብ ህዝቢ ትገራይ ዝተፈጠረ ዓርሰ እምነት እዩ፡፡ እቶም ፀላእትና ከድክዩና፣ ከደንቁርና ጥራሕ ኣይኮኑን ዝደልዩ ነይሮም፡፡ እቲ ህዝቢ ሞራሉ ክድቆስ፣ ክዋረድ፣ ዝተዋረድኩ ህዝቢ እየ ኢሉ ክኣምን ይደልዩን ይሰርሑን ነይሮም፡፡ ህዝብና በቲ ዓጋመ ይብልዎ፡፡ ዓጋመ ፀርፊ ኣይኮነን፡፡ ኩርዕ መግለፂ ህዝቢ እዩ ነይሩ፡፡ ንሕና እኳስ ዓጋመነት ኩርዓት ምዃኑ ንምግላፅ ገሊ ዓጋመ እናበልና ኢና እንፅውዕ ዝነበርና፡፡ ግን በቲ ስሙ ገይሮም ይፀርፍዎ፡፡ በቲ በላዒ ኣምበጣ፣ ቆማል ወዘተ ይብሃል፡፡ ዓድኻ እኽሊ ዘይበቑሎ ዓዲ እምኒ ይብሃል፡፡

ብድምር ማንነቱ ክሒዱ፣ ቋንቁኡ ፀሊኡ ኣምሓርኛ ክዛረብ ይግበር ነይሩ፡፡ እናበዝሐ ምስከደ ከምኡ ዝጀመሩ ተጋሩ ነይሮም፡፡ እቲ ትግራዋይ ኣብ ስደት እዩ ዝነብር ዝነበረ፡፡ ሓደ ብቐልዲ ዝብሃል ዝነበረ ነገር ክነግረካ፡፡ ጃንሆይ፣ ሓደ እዋን ኣብ ወርሒ በፂሐ መፀአ ይብሉ እሞ፡፡ እሞ ኣብ ወርሒ እንታይ ረኺብኩም ኢሉ ህዝቢ ይሓቶም፡፡ ዳሓር እቶም ጃንሆይ፣ ምንም ኣይረኸብኩን ይብሉ፡፡ ዝኾነ ነገር ኣይረኸብኩምን፡፡ ኣረ ዋላ ሓንቲ ኣይረኸብኩን ይብሉ፡፡ ዋላ ትግራዋይ ኣይረኸብኩምን ኢሎም ሓቲተምዎም እናበሉ ይቕልዱ፡፡ እንታይ ማለት እዩ፡፡ ትግራዋይሲ ስደተኻ እዩ፤ ንምባል ዝጥቀምሉ እዩ ነይሩ፡፡ ሓቅነት እውን ነይርዎ፡፡ ኣማራፂ ስለዘይነበሮ፤ ከምኡ ኮይኑ ክጠፍእ ይድለ ስለዝነበረ ይስደት ነይሩ፡፡

እሞ ኣብ ትግራይ፣ ነቲ ዝነበረ ኩሉ ፀገም፣ ሕማቕ ሽም ተቐሪፉ እንተነኣሰ ኣብቲ ህዝቢ ተፈጠሩ ዘሎ ዓርሰ እምነት /confides/ ኣዝዩ ዘሕጉስ እዩ፡፡ ካልእ ብዙሕ ዓቕሚ እውን ኣለዎ፡፡ ሕዚ ንህዝቢ ትግራይ እቶ በትይን በትይን ዝፍክሩ ዝነበሩ ገጢሞ ክስዕርዎ ኣይኽእሉን፡፡ ህዝቢ ትግራይ ሕዚ ማንም ኣይስዕሮን፡፡ ክምኣ ምዃኑ ስለዝፈልጡ እዮም ድማ እናፈከሩ ስቕ ኢሎ እምበር ክሳብ ሕዚ እውን ኣይመፅንሑናን፡፡

ትግራዋይ ኣሽምባይ ሎሚ ኣብ ታሪኽ እውን ብናይ ደገ ፀላእቲ ተሳዒሩ ኣይፈልጥን፡፡ ትግራዋይ ዝሰዓር ብባዕሉ ጥራሕ እዩ፡፡ ናይዘይምስናይ ፀገም ኣለና፡፡ ተኸኣኢልና ኣብ ምንባር ፀገም ኣለና፡፡ እዚኣ ክነጥፍኣ ኣለና፡፡ ሕዚ ይርኢ ኣለኹ፤ ኣብ ማንነት ትግራይ ዝዋገዩ፣ ረብሓ ትግራይ ኣሕሊፎም ዝህቡ ምንቅስቃሳት ዘካይዱ ውሕዳት ኣሕዋትና ኣለዉ፡፡ እዚ ጌጋ እዩ፡፡ ህዝቢ ትገራይ እውን ተዓገሱ ይበሎም፡፡ ንምንታይ ከም ህዝቢ ዘጥፈአና ሕማቕ ተግባር እዩ፡፡ ንህወሓት ብዝሰልጠነ መንገዲ ፀገም የብሉን፡፡ ንህወሓት ይቃወሙ፤ ግን ንህወሓት ንምቅዋምስ ምስቶም ትግራይ ንከጥፍኡ ዝመፁ ፀላእቲ ኮይኖም ይሰርሑ፡፡ እዚ ባንዳነት እዩ፡፡ ዕሱብነት እዩ፡፡ ህዝቢ ትግራይ ከምታ እናገበራ ዝመፀ ይቃለሶም፡፡

እንተ እቲ ዓወትና ግን ዘይትርፍ እዩ፡፡ ኣሽምባይ ሎሚ፣ ቀደም እኳ ተዓዊትና፡፡

ተጋዳላይ ፀጋይ በርሀ

ፍልፍል #TPLF Official